Vrienden van de Wâldhúskes


Wâldhúske aan de Skoallewyk 10

Wâldhúske aan de Skoallewyk 10

Museum ’t Wâldhúske
In 1909 kreeg Smallingerland z’n eerste acht woningwetwoningen. Turf, onafzienbare heidevelden, een plaggenhut en armoe. Zo zag het leven er rond 1909 in deze streken uit. In dat jaar kreeg Smallingerland z’n eerste acht woningwetwoningen. De woningstichting liet ze bouwen in Houtigehage, aan de weg die tegenwoordig Skoallewyk heet. Een huisje op nummer 10 is nu als monument in oorspronkelijke staat hersteld.

Voor Tjerk Slotegraaf en Jaap Kopje van der Heide was het vrijstaand huisje van de woningstichting (huur hfl. 40,00 per jaar ofwel zo’n drie kwartjes per week) niets minder dan een ‘riante villa’. Een kamer met drie bedsteden, aardappelopslag daaronder, een grote kast, een inpandige schuur voor de geit en ander kleinvee, een privaat buitenshuis, en zelfs een heuse waterpomp. Elk huisje stond op een ruim perceel grond, zodat de huurders hun eigen voedsel konden verbouwen en vaak zelfs wat over hadden om te verkopen. De afwas deed men buiten op de boenstap, een houten vlonder naast de pomp, met heet water en soda. Het afvalwater kon meteen in de greppel, de schone potten en pannen werden te drogen gezet op het houten potrak. De bewoners zelf wasten zich eenmaal per week in de tobbe.

Plaatselijk Belang Houtigehage kwam, toen de laatste huurder van Skoallewyk 10 in 1999 vertrok, op het idee om het monumentje in de oude staat te herstellen. De vereniging heeft door zelfwerkzaamheden een flinke bijdrage geleverd aan het eindresultaat. Verder waren subsidiegevers: de Gemeente Smallingerland, de Woningbouwvereniging Smallingerland en Monumentenzorg. De grootste aanpassing aan de moderne tijd geschiedde aan het dak: vroeger keek je tegen de kale dakpannen, nu is het dak geleerd en afgewerkt met dakleer en kippengaas.

In het huisje is nu een museum met een galerie. De voorkamer is het kleinste museum van Fryslân. Kruip in de bedstee en beleef hoe er in het verleden werd geslapen. Het achterhuis, waar vroeger de stal was voor kleinvee en opslag, is nu een galerie en werkruimte voor kunstenaars. Stichting Vrienden van de Wâldhúskes zorgt voor de inrichting en beheer.

Openingstijden:
Voor actuele openingstijden en activiteiten zie agenda op deze website.